HEPATÄ°T C HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR 

Hepatit C nedir?
Hepatit C virusunun neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve ölümle sonuçlanır. Hepatit C çok sinsi seyirlidir hemen hiç belirti vermez bir çok kişi son ana kadar hasta olduğunu bile bilmemektedir.
   
Hepatit C nasıl bulaşır?
Hepatit C kan ve vücut salgılarının direk kana karışmasıyla bulaşır;

• Kan ve kan ürünleri ile temas ile, 
  
• Manikür – pedikür ile, 
  
• Dövme ile,
  
• Cinsel temas ile,
  
• Virus taşıyan kan veya organ nakli ile, 
  
• Hasta kiÅŸilerin diÅŸ fırçası, tıraÅŸ bıçağı, ustura, enjektör gibi aletlerini kullanmak ile,
  
• Steril olmayan aletlerle yapılan cerrahi müdahaleler, diÅŸ müdahaleleri ile, 
  
• DoÄŸum sırasında anneden bebeÄŸe bulaşır.
  

Kimler hepatit C açısından risk altındadır?
Sık sık kan nakli yapılan kişiler, özellikle 1992 öncesinde kan nakli yapılmış olan kişiler,
Dama içi uyuşturucu kullananlar ve enjektörlerini başkaları ile paylaşanlar,
1987 öncesinde pıhtılaşma faktörü eksikliği nedeni ile kan ürünü alan kişiler,
Uzun dönem hemodiyaliz hastaları, HCV pozitif anneden doÄŸan çocuklar, SaÄŸlık çalışanları
Birden çok cinsel eşi olup korunmasız olarak ilişkisini devam ettirenler.

Hepatit C hastası olup olmadığımı nasıl anlarım ?
Basit kan testleriyle hepatit C hastası olup olmadığınızı kolayca anlayabilirsiniz.

Hepatit C testinin pozitif olması her zaman hastalığı mı gösterir?
Hayır. Hepatit C tanısında ilk test olarak kullanılan ELISA testinin pozitif olması da her zaman hastalık anlamına gelmez. Yalancı pozitiflik olabileceÄŸi gibi virüsle karşılaşıp iyileÅŸen kiÅŸilerde de test bir süre pozitif kalır.   

Günümüzde kan nakli ile hepatit C bulaşma riski nedir?
Günümüzde kanlar son derece duyarlı testlerle taranmaktadır, bu nedenle bulaÅŸma riski 2 milyon ünitede 1 ‘den daha azdır.  

Hepatit C hastası olan anneden doğan bebeğe hastalık hangi yolla bulaşır, bebek ne zaman test edilmelidir?
Anneden bebeÄŸe doÄŸum sırasında bulaÅŸabilir. DoÄŸar doÄŸmaz yapılan testlerde anneden geçen antikorlar nedeni ile yalancı pozitiflik olabilir. Testler 18.aydan sonra yapılmalıdır. Erken tanı için PCR testi yapılabilir.  

Anneden çocuğa emzirme ile geçer mi?
Hayır. Ancak annenin meme başında çatlak ve kanama olması durumunda bulaÅŸ olabilir. Bu durumda emzirmeye ara verilebilir.  
  
Hepatit C hangi yollar ile bulaÅŸmaz?
Hepatit C sosyal iliÅŸkiyle, tokalaÅŸma ile, sosyal anlamda sarılıp öpüşme ile, aynı evi aynı sofrayı paylaÅŸmak ile, hapşırma, öksürük, 
yiyecek ve içecek kaplarının paylaşımı ile, gıdalar ve sular ile, aynı ortamı paylaşmak ile bulaşmaz.

Hepatit C’li anneden doğan tüm bebekler hepatit C ile enfekte olur mu?
Hepatit C’li anneden doÄŸan bebeklerin % 4 ve daha azı doÄŸum sırasında enfekte olur. 
  
Hepatit C aile bireyleri arasında bulaşabilir mi?
Evet, sık olmamakla beraber aile bireyleri arasında bulaş olabilmektedir.
  
Böcek veya sivrisinek sokması ile hepatit C bulaşır mı?
Hayır bulaÅŸmaz.  

Dövme, akupunktur ve piercing yaptırmakla hepatit C bulaşır mı?
Steril olmayan aletlerle yapılan bu tür girişimlerle hepatit C sık bulaşır.
   
Hepatit C virüsü çevrede (dış ortamda) yaşabilir mi? Yaşarsa ne kadar süreyle?
Oda ısısında 16 saat kadar canlılığını sürdürebilir. Ancak 4 günden fazla yaÅŸamaz.  
 
Hepatit C hastalığının bulguları nelerdir?
Virüsün vücuda giriÅŸinden sonraki ortalama 6-12 hafta (en az 1- en çok 26 hafta) sonra halsizlik, kırgınlık, çabuk yorulma, iÅŸtahsızlık, bulantı, kusma, gözlerde sararma, idrar renginde koyulaÅŸama gibi diÄŸer hepatitlerde de görülebilecek akut hepatit tablosu olabilir. Ancak bu tablo çok sık deÄŸildir ve hastaların çoÄŸu akut hepatit safhasını farkında olmadan geçirir. ÇoÄŸu hastada tanı ya tesadüfen yapılan testler ya da kan vermek istenildiÄŸinde yapılan tarama testleri ile konur. Bu safhada hasalık kronik hepatit evresindedir. Kronik hepatit C hastalarının: hastalık son döneme gelinceye kadar hiç ÅŸikayetleri olmaz. Hastalık son döneme girince aylar içinde artan karaciÄŸer yetmezliÄŸi, siroz veya karaciÄŸer kanseri bulguları ile ölüm ortaya çıkar.
  
Hepatit C karaciÄŸerden baÅŸka hangi organlara zarar verir?  
Hepatit C karaciÄŸer hasarı dışında vücutta deri, böbrekler, tiroit bezi, tükürük bezleri, göz hastalıkları ve romatizmal sorunlara yol açabilir. Åžeker hastalığına neden olabilir. 
  
Yapılan testlerde hepatit C pozitif çıktı, ancak hiçbir şikayetim yok gene de hasta sayılır mıyım?
Kronik hepatit C’li hastaların çoğunun herhangi bir şikayeti yoktur. Karaciğer yetmezliğ başlayana dek hastaların şikayeti olmaz. Karaciğer yetmezliğinin geliştiği dönem ise tedavi açısından geç kalınmış evredir.
    
Hepatit C’li hastaların yapması gereken özel bir diyet var mıdır?
Alkol alımı hepatiti ağırlaÅŸtırır ve gidiÅŸi hızlandırır. Sigara kullanıyorsa bırakılmasında fayda vardır. Özel bir diyet önersi yoktur. Kilo almamaya dikkat edilmelidir. Herhangi bir gıdada kısıtlama da yoktur. Hepatit C tedavi altındaki hastalarda tedaviye baÄŸlı olarak iÅŸtah azalması, ağızda boÄŸazda yaralar, metalik tat ve bulantı kusma olabilir.
    
Akut hepatit C geçiren kişide hastalık her zaman kronikleşir mi?
Virüsü alan kiÅŸilerin % 60-80’inde kronik hepatit geliÅŸir.  

Akut hepatit ne zaman kronik hepatite dönüşür?
Akut hepatit C enfeksiyonundan 6 ay sonra kanda veya karaciÄŸerde hala virüs varsa artık kronik hepatit geliÅŸti denir. Bu aÅŸamadan sonra virüsün kendiliÄŸinden vücuttan temizlenme ÅŸansı yok denecek kadar azdır.  

Kronik hepatitin bulguları nelerdir?
Hastaların çoÄŸunun herhangi bir ÅŸikâyeti yoktur. hastalık ilerledikçe en çok ortaya çıkan bulgular : 

•  
• Halsizlik,
  
• Bulantı,
  
• Ä°ÅŸtahsızlık,
  
• Kas, eklem aÄŸrısı,
  
• Güçsüzlük,
  
• Kilo kaybı
  

Kronik hepatit C hastalığı ilerlerse ne olur?
Hasta olanların % 20-30’unda yaklaşık 20- 30 yıllık dönemde siroz geliÅŸir. Ayrıca karaciÄŸer kanseri geliÅŸeme riski çok yüksektir. 

Siroz hastalığı nedir?
Karaciğer dokusunun bozulmasına siroz denir. Siroz hepatite, alkol kullanımına veya buna benzer zararlı etkenlere maruz kalmasına bağlı olabilir. Bozulan karaciğer dokusu asıl görevini yapamaz ve karaciğer yetmezliğine bağlı bulgular ortaya çıkar.
   
Karaciğer biyopsisi niçin yapılır?
Hepatit C virüsünün karaciÄŸere verdiÄŸi hasarı ve hasarın derecesi en iyi gösteren test karaciÄŸer biyopsisidir. KaraciÄŸer hasarı baÅŸlamış ise tedavi verilir. Ayrıca karaciÄŸer biyopsisi, yapılan tedavinin faydasını görmek için yapılabilir.  
 
Kronik hepatit C’nin tedavisi mümkün müdür?
Günümüzde kullanılan ilaçlar ile % 60-70 oranında virüsün temizlenme şansı vardır. Başarı oranı hastalık yapan virüsün tipine göre de değişir.
   
Kronik hepatit C’de tedavi süresi ne kadardır?
Virüsün tipine bağlı olarak tedavi süresi 24 veya 48 haftadır.
   
Verilen tedavinin etkili olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Tedavi sırasında ve tedavi bittikten sonra virüs sayımı yapılır. Tedaviden 6 ay sonra yapılan testlerde virüs sayılamazsa kalıcı cevap alınmıştır denir. Ayrıca ALT testinin de normal sınırlara dönmesi istenir.  
 
Kronik hepatit C’de karaciğer kanseri oluşumunu artıran risk faktörleri var mıdır?
EVET...Bazı faktörler karaciğer kanseri riskini arttırır, bunlar;

• Alkol kullanımı
• Siroz geliÅŸimi
  
• Ä°leri yaÅŸ
  
• Erkek hasta olmak hepatit C hastalarının karaciÄŸer kanseri riskini arttırır.
  

Hepatit C hastalığından koruyan aşı var mıdır?
Hepatit C aşısı henüz geliÅŸtirilememiÅŸtir.
  
Hepatit C hastasıyım. Hastalığı başkalarına bulaştırmamak için nelere dikkat etmeliyim?
Kan vermeyin, organ bağışlamayın,
Kan ile kontamine olabilecek jilet, tırnak bakım malzemeleri, diş fırçası gibi kişisel eşyalarınızı başkaları ile paylaşmayın.
Bir yeriniz kesilirse kanın etrafa bulaÅŸmamasına dikkat edin. 

Hepatit C’li hasta hepatit A ve B aşısı olmalı mıdır?
Evet olmalıdır.